'လ'ေပၚ ပထမဆံုးေျခခ်ခဲ့သူ အမ္းစထေရာင္း ကြယ္လြန္

ေအာင္သာလင္း ဘာသာျပန္သည္။
အတြဲ ၃၀ ၊ အမွတ္ ၅၈၄ ( ၃၁ ၊ ၈ - ၆ ၊ ၉ ၊ ၂၀၁၂)

အပိုလို ၁၁ အာကာသယာဥ္မဈး ေနးအမ္းစထေရာင္း။
ဓာတ္ပံု - ေအအက္ဖ္ပီ

၀ါရွင္တန္- 'လ'ေပၚတြင္ ပထမဆံုး ေျခခ်ခဲ့ေသာ လူသားအျဖစ္ ေက်ာ္ ၾကား ခဲ့သည့္ အေမရိကန္အာကာသယာဥ္မႉး ေနးအမ္းစထေရာင္း ကြယ္လြန္သြားေၾကာင္း ၎၏မိသားစုက ဩဂုတ္လ ၂၄ ရက္တြင္ ေၾကညာသည္။

ထြန္းေပါက္ေအာင္ျမင္ေသာ စြမ္းေဆာင္မႈမ်ား၊ ႐ိုးသားႀကိဳးစားမႈမ်ား ျဖင့္ အာကာသေခတ္ မ်ဳိးဆက္သစ္တစ္ခုကို တြန္းအားေပးလံႈ႔ေဆာ္ခဲ့ ေသာ အမ္း စထေရာင္း (၈၂ ႏွစ္) သည္ ႏွလံုး ေသြးလႊတ္ေၾကာမ်ား ပိတ္ဆို႔၍ ဩဂုတ္ လအစပိုင္းေလာက္က ႏွလံုးခြဲစိတ္ခံယူ ခဲ့ၿပီးေနာက္ ကြယ္လြန္ျခင္းျဖစ္သည္။

'႐ိုးသားလြန္းေသာ သူရဲေကာင္း' အျဖစ္ ၎အား ေၾကကြဲ၀မ္းနည္းစြာ ေခၚေ၀ၚၾကေသာ ေဆြမ်ဳိးသားခ်င္းတို႔က ၎ခ်န္ရစ္ထားခဲ့သည့္ အေမြ အႏွစ္မ်ားက လူငယ္မ်ား၏ စိတ္ကူးရည္မွန္းခ်က္မ်ား အေကာင္အ ထည္ေဖာ္ရန္ အခက္အခဲမ်ားကို ရွာေဖြေက်ာ္ျဖတ္ရန္ႏွင့္ ကိုယ္က်ဳိး စြန္႔၍ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ရန္ တြန္းအားေပးလိမ့္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာ ၾကသည္။ အမ္းစထေရာင္းသည္ အပိုလိုအမွတ္ (၁၁) အာကာသယာဥ္ ျဖင့္ ၎ႏွင့္လိုက္ပါသြားေသာ အာကာသယာဥ္မႉး အက္ဒြင္ဘတ္ဇ္ ေအာ္ဒရင္ ႏွင့္ အတူ ၁၉၆၉ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ ၂၀ ရက္က 'လ' မ်က္ႏွာ ျပင္ေပၚသို႔ ဆင္းသက္ခဲ့သည္။

လမ်က္ႏွာျပင္ေပၚသို႔ ဦးစြာဆင္းကာ ေျခခ်လိုက္ေသာ အမ္းစထေရာင္း ပထမဆံုးေျပာလိုက္ေသာ "လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဒီေျခလွမ္းတစ္ လွမ္းဟာ လူသားမ်ဳိးႏြယ္တစ္ခုလံုးအတြက္ ဧရာမ ေက်ာ္လႊားမႈႀကီးတစ္ခုပါပဲ" ဟူသည့္ စကားသည္ယေန႔တိုင္ သမိုင္းမွာ အထင္ကရ ျဖစ္ေနသည္။

လမ်က္ႏွာျပင္ေပၚသို႔ ယာဥ္ငယ္ ကေလးျဖင့္ ဆင္းသက္ၿပီးခ်ိန္တြင္ အမ္းစထေရာင္းက ေျမျပင္ရွိ ဟူစတန္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးစခန္းသို႔ "ဟူစတန္၊ ထရန္ကြီလီတီ သတ္မွတ္အေျခစိုက္ စခန္းမွေျပာေနပါတယ္။ အီးဂဲလ္ ဆင္းသက္ၿပီးၿပီ"ဟု သတင္းပို႔လိုက္ေသာ အခါ ထိုစဥ္က မသဲကြဲေသာ အျဖဴအမည္း ႐ုပ္သံကို ရင္တမမျဖင့္ ေစာင့္ေမွ်ာ္ ၾကည့္႐ႈေနၾကသည့္ လူေပါင္းသန္း ၅၀၀ တို႔ သက္မခ်ႏိုင္ သြားေတာ့သည္။

သို႔ေသာ္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၇ ႏိုင္ငံ၏ဂုဏ္ျပဳျခင္းခံရၿပီး အေမရိကန္အစိုးရ၏ ဂုဏ္ျပဳဆုထူး၊ တံဆိပ္ထူးႀကီးမ်ား အမ်ားအျပားကိုရရွိခဲ့ ေသာ အမ္းစထေရာင္း သည္ သူ၏ ကမၻာေက်ာ္ၾကားမႈကို မမက္ေမာဘဲ မထင္မရွား ႐ိုး႐ိုးကုပ္ကုပ္သာ ေနထိုင္တတ္သူျဖစ္သည္။

သူ႔လက္မွတ္ပါေသာ စာအုပ္ကေလးမ်ားကို ေဈးႏႈန္းမတန္တဆျဖင့္ ေရာင္းခ်ေနေၾကာင္း သိရေသာအခါ အမွတ္တရ ပစၥည္းမ်ားေပၚ၌ လက္မွတ္မ်ားမထိုးေပးေတာ့ေပ။ ေျမကမၻာကို အာကာသယာဥ္ျဖင့္ ပထမဆံုး ပတ္လမ္းမွလွည့္ပတ္ႏိုင္ခဲ့ေသာ ဂြ်န္ဂလင္းက "အလြန္ ေက်ာ္ၾကားတဲ့ သည္းခံစိတ္ရွည္သူ"အျဖစ္ အမ္း စထေရာင္းအား ဂုဏ္ျပဳသည္။

"အေမရိကန္ သူရဲေကာင္းေတြထဲမွာ သူကထိပ္ဆံုးမွာ။ သူ႔ေခတ္မွာတင္ မဟုတ္ဘူး။ ေခတ္အားလံုးမွာ သူကထိပ္ဆံုးဗ်" ဟု သမၼတ အိုဘားမားက အလြန္ေၾကကြဲ ၀မ္းနည္းစြာ ဩဂုတ္လ ၂၄ ရက္က ဂုဏ္ျပဳစကား ေျပာသြားသည္။

အမ္းစထေရာင္းတို႔ အပိုလိုအမွတ္ (၁၁) အာကာသယာဥ္ျဖင့္ လေပၚ ဆင္းသက္ခ်ိန္က သမၼတ အိုဘားမား၏ အသက္ ရွစ္ႏွစ္ပင္ မျပည့္ေသးေပ။

ေအာ္ဒရင္က ၂၀၁၉ ခုႏွစ္တြင္ အပိုလို အမွတ္ (၁၁) ႏွစ္ ၅၀ ျပည့္ လေပၚ ဆင္းသက္သည့္ေန႔က်င္းပရန္ သူရယ္၊ အမ္းစထေရာင္း ရယ္၊ မိုက္ကယ္ ေကာလင္း (အပိုလို ၁၁ ႏွင့္ အတူပါသြား ၿပီး လမ်က္ႏွာျပင္ေပၚသို႔ မဆင္းဘဲ လပတ္ယာဥ္ေပၚ၌ေနရန္ တာ၀န္က်သူ အာကာသယာဥ္မႉး) ရယ္တို႔ ဆံုေတြ႕ၾကဖို႔ ကိုပင္ ၾကံစည္ထားခဲ့ေၾကာင္းေျပာသည္။

နာဆာအဖြဲ႕၏ ထုတ္ျပန္ခ်က္တစ္ခု တြင္ "သူဟာ အေတာ္ဆံုးလူျဖစ္ခဲ့တယ္ ဗ်ာ။ ကြ်န္ေတာ္ သူ႔ကို အရမ္းလြမ္းေနရေတာ့မယ္" ဟူ ေသာ ေကာလင္း၏ တမ္းတစကားကို ေတြ႕ရသည္။ "သူ႔ရဲ႕ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္မႈ၊ ေအာင္ျမင္မႈနဲ႔ ႐ိုးသားတည္ၿငိမ္မႈဟာ ဘယ္ေတာ့မွ မတိမ္ေကာတဲ့နမူနာေတြပဲ" ဟုလည္း ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဂ်ဴလီယာ ဂီးလ္လတ္က အကဲျဖတ္သည္။

အမ္းစထေရာင္းကို ၁၉၃၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ဩဂုတ္လ ၅ ရက္တြင္ အိုဟိုင္းယိုး ျပည္နယ္ ၀ါပါကိုနီတာၿမိဳ႕၌ ေမြးဖြားၿပီး ေလယာဥ္ပ်ံသန္းမႈ၌ စိတ္၀င္စား၍ အိမ္နားရွိ ေလဆိပ္၌ ဆယ္ေက်ာ္သက္ အရြယ္ကပင္ ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ သည္။ အသက္ ၁၅ ႏွစ္တြင္ ေလယာဥ္ အေမာင္းသင္ၿပီး ၁၆ ႏွစ္ျပည့္မည့္ေန႔ တြင္ ေလယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ရသည္။ အေမရိကန္ေရတပ္ ေလေၾကာင္းျပ အျဖစ္ ကိုရီးယားစစ္ ပြဲကာလတြင္ တာ၀န္ ျဖင့္ ၇၈ ႀကိမ္ ပ်ံသန္းခဲ့သူျဖစ္သည္။

နာဆာအဖြဲ႕၏ ေရွ႕ေျပးျဖစ္ေသာNational Advisory Committee for Aeronautics တြင္ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္၌ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္သည္။ နာဆာအဖြဲ႕ ပ်ံသန္းမႈ သုေတသန တြင္ သုေတသနေလယာဥ္မႉးအျဖစ္ ရဟတ္ယာဥ္၊ ဂလိုက္ဒါ၊ ဂ်က္ႏွင့္ ဒံုးပ်ံ မ်ားအပါအ၀င္ ျမန္ ႏႈန္းျမင့္ေလယာဥ္ ပံုစံေပါင္း ၂၀၀ ေက်ာ္ကို စမ္းသပ္ ေမာင္းႏွင္ခဲ့သည္။

၁၉၆၂ ခုႏွစ္တြင္ အာကာသယာဥ္မႉး အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳခံရၿပီးေနာက္ ဂ်င္မီနီ ခရီးစဥ္တြင္ ယာဥ္မႉးႀကီးတာ၀န္ ျဖင့္ အာကာသတြင္း ယာဥ္ႏွစ္စင္းကို ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေအာင္ျမင္စြာ ခ်ိတ္ဆက္ေပးႏိုင္ခဲ့သည္။ နာဆာအဖြဲ႕မွ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္တြင္ အနားယူၿပီးေနာက္ ဆင္ ဆင္နာတီ တကၠသိုလ္၌ အာကာသေလေၾကာင္း အင္ဂ်င္နီယာပညာကို ၁၀ ႏွစ္နီးပါးခန္႔ ပို႔ခ်ေပးခဲ့သည္။

Lear Jet, United Airlines ႏွင့္ Marathon Oil စေသာ ကုမၸဏီဘုတ္အဖြဲ႕မ်ားတြင္လည္း ပါ၀င္ ကူညီအၾကံေပးခဲ့သည္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု နာဆာ အဖြဲ႕၏ လုပ္ငန္းဌာနခ်ဳပ္မ်ားတြင္လည္း ေလေၾကာင္းပ်ံသန္းမႈဆိုင္ရာ ဒုတိယ တြဲဖက္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးအျဖစ္ နာဆာ၏ ေလေၾကာင္းပ်ံသန္းမႈ သုေတသနႏွင့္ နည္းပညာရပ္ဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ားကို ညႇိႏႈိင္းစီမံေပးခဲ့သည္။

"သူ႔ရဲ႕တာ၀န္ထမ္းေဆာင္မႈ၊ ေအာင္ျမင္မႈနဲ႔ တည္ၿငိမ္႐ိုးသားမႈေတြကို အားေပးေဖာ္ေဆာင္ေပးၾကပါ။ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ လသာတဲ့ည မွာ အိမ္ျပင္ထြက္ လို႔ လမင္းႀကီးက ရွင့္ကို ျပံဳးျပံဳးႀကီး ငံု႔ၾကည့္ေနတာေတြ႕ရင္ ေနးအမ္းစထေရာင္းကို သတိရေပးၾကပါ။ ၿပီးေတာ့ သူ႔ကို မ်က္စိတစ္ဖက္ မွိတ္ျပလိုက္ပါလို႔ ေတာင္းပန္ခ်င္တယ္"ဟု အမ္းစထ ေရာင္း၏ ဘ၀သက္တမ္းတစ္ေလွ်ာက္ ကို အမွတ္ရျဖစ္ ေနၾကေသာ ျပည္သူ လူထုကို ေနးအမ္းစထေရာင္း၏ မိသားစု က ႐ိုးရွင္းေသာ ေမတၱာရပ္ခံခ်က္ တစ္ရပ္ကို ပန္ၾကားထားခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

(အအက္ဖ္ပီ)