ကန္ေတာ္ႀကီး ေရျပင္ ႐ႈခင္းကိုခံစားႏိုင္မယ့္ ကြန္ဒိုသစ္

အခန္းရဲ႕အက်ယ္အ၀န္းက စတုရန္း ေပ ၁,၅၀၀ ရွိၿပီး အိပ္ခန္းသံုးခန္းပါ၀င္ ပါတယ္။ အိမ္ထဲကို၀င္၀င္ခ်င္း ဧည့္ခန္း ဆီကို ေရာက္ဖို႔ ေဘးတစ္ဖက္ တစ္ခ်က္က အခန္းေလးေတြကို ျဖတ္ရင္း ေလွ်ာက္ လမ္းအတိုင္း သြားရပါမယ္။ အရင္ဆံုးေရခ်ဳိးခန္း အိမ္သာပါ တစ္ေယာက္အိပ္ခန္းတစ္ခန္း၊ႏွစ္ေယာက္ အိပ္ခန္းတစ္ခန္းတို႔က ေဘးတစ္ဖက္ တစ္ခ်က္စီမွာ ရွိပါတယ္။

အတိတ္ကအမွားေၾကာင့္ အီရတ္ေခါင္းေဆာင္တို႔ စုိးရိမ္ေနရ

အီရတ္ ႏုိင္ငံက ထိပ္တန္း ႏုိင္ငံေရး သမားေတြဟာ အေမရိကန္ တုိ႔ရဲ႕ က်ဴးေက်ာ္၀င္ေရာက္လာမႈေၾကာင့္ အားရွိလာၾကၿပီးႏုိင္ငံရဲ႕အနာဂတ္ ကိုလည္း ယုံၾကည္ခဲ့ၾကတယ္။ အခုေတာ့ တုိင္းျပည္ အနာဂတ္နဲ႔ ပတ္ သက္လို႔ သူတို႔ကိုယ္တုိင္ ေ၀ဖန္ေျပာၾကားလာၾကၿပီ။ အေမရိကန္ စစ္ တပ္ထြက္သြား ၿပီးတဲ့ေနာက္ တုိင္းျပည္မွာ အက်ပ္အတည္းေတြ ထပ္ ျဖစ္လာမွာ၊ ပဋိပကၡေတြ ထပ္ျဖစ္လာမွာ၊ အာဏာသိမ္းပြဲေတြ ျဖစ္လာ မွာကို စုိးရိမ္လာၾကတယ္။

"ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏုိင္ငံကို ဦးေဆာင္ခဲ့တဲ့နည္းလမ္းဟာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရွက္ ဖုိ႔ေကာင္းတယ္" လို႔ ယခင္ျပည္ေျပးနဲ႔ အီရတ္ႏုိင္ငံမွ ထင္ရွားတဲ့ ႏုိင္ငံ ေရးသမားေတြအနက္တစ္ဦးျဖစ္သူ ဒုတိယသမၼတအဒယ္အဗၺဒူမာဒီက ေျပာပါတယ္။

မစၥတာ အဗၺဒူမာဒီေျပာၾကားသလုိ အတုိက္အခံျပည္ေျပး ႏုိင္ငံေရးသမား ေတြကလည္း ေျပာၾကတယ္။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ အေမရိကန္တပ္ ေတြ အီရတ္ႏုိင္ငံ ထဲ ၀င္ေရာက္လာၿပီးေနာက္ တုိင္းျပည္ ရဲ႕ အနာဂတ္ဟာလည္းေကာင္းလာ လိမ့္မယ္လို႔ သူတို႔တြက္ထားၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ထင္သလို ျဖစ္မလာခဲ့ဘူး။ အခုပဲၾကည့္ပါ။ ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပခဲ့တာ ငါးလၾကာခဲ့ၿပီ။ အစိုးရ အဖြဲ႕သစ္ မဖြဲ႕ႏုိင္ေသး ဘူး။

ဘာေတြျဖစ္လာဦးမလဲဆုိတာ ခန္႔ မွန္းလုိ႔မရဘူး။ ပုိမုိဆိုးရြားတဲ့ အႏၲရာယ္ ေတြ မက်ေရာက္လာေအာင္ အေမရိကန္အာဏာပုိင္ေတြ က အာဏာခြဲေ၀ ယူၾကဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ ထားၾကတယ္။ ဒါေပ မယ့္ ေစ့စပ္ ေဆြးေႏြးပြဲေတြဟာ အခု ရက္သတၱပတ္ (ဩဂုတ္လ တတိယ ပတ္)အတြင္းမွာပဲ ပ်က္ျပားသြားတယ္။ ဒီလုိအေျခအေနမ်ဳိးကိုလည္း သူတို႔ စုိးရိမ္ၾကတယ္။ "ကြ်န္ေတာ့အျမင္ေတာ့ လူထုဟာ သူတုိ႔ ရဲ႕ႏုိင္ငံေရးသမား ေတြကုိ သည္းမခံႏုိင္ၾကေတာ့ဘူး"လုိ႔အီရတ္မွ ျပန္လည္ထြက္ခြာသြားေတာ့မယ့္ အေမရိကန္သံအမတ္ ခရစၥတိုဖာ ဟီးလ္က ေျပာပါတယ္။ သူတို႔အမိႏုိင္ငံ သို႔ မျပန္မီ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးပြဲ ေအာင္ ျမင္ေအာင္ သူ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါေသးတယ္။

အီရတ္ႏိုင္ငံမွာ ၁၉၅၈ ခုႏွစ္၊ ဘုရင္ စနစ္ကို ျဖဳတ္ခ်ၿပီးကတည္းက အာဏာ သိမ္းမႈေလးႀကိမ္ျဖစ္ပြားခဲ့တာကို အမွတ္ ရေနတဲ့အီရတ္ ႏုိင္ငံသားေတြက အီရတ္တပ္ဖြဲ႕မွာ အႏၲရာယ္မ်ားတဲ့ သူေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းထားလို႔ ေရရွည္မွာ အေရွ႕ အလယ္ပုိင္းေဒသတစ္ခုလုံးကို အႏၲရာယ္ ျဖစ္ေစႏုိင္တယ္။ အီရတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ကေန႔ အေျခအေနဟာ ခန္႔မွန္းလုိ႔မရဘူး။ စစ္တပ္ကလည္း ၿပိဳကြဲေနတယ္။ လူထု မေက် နပ္မႈကလည္း တုိးပြားေနတယ္။ ႏုိင္ငံေရး လူတန္းစားကလည္း အထီးက်န္ ျဖစ္လာတယ္။ ပဲ့မရွိေတာ့တဲ့ ေလွသေဘၤာလို အကူအညီ မဲ့ျဖစ္ေနတယ္။

အဆုံးတစ္ေန႔မွာေတာ့ အာဏာပိုင္ ေတြ ေမွ်ာ္လင့္ထားသလုိ အစုိးရဖြဲ႕ဖို႔ သေဘာတူညီခ်က္တစ္မ်ဳိးရလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီအစိုးရ အဖြဲ႕ဟာ အားနည္းမယ္။ သူတို႔ျပႆနာေတြေတာင္ သူတို႔မေျဖရွင္းႏုိင္ျဖစ္လိမ့္မယ္။ အေမ ရိကန္ေခတ္လြန္ အီရတ္ႏုိင္ငံအတြက္ လုိ အပ္တဲ့ဥပေဒေတြကိုလည္း ျပ႒ာန္း ႏုိင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ အေမရိ ကန္တုိ႔ ကူညီေရြးခ်ယ္ေပးတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ ကေတာ့ အေမရိ ကန္တုိ႔ရဲ႕ အေမြအႏွစ္ အီရတ္မွာ ထာ၀ရက်န္ရစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးၾကလိမ့္မယ္။ အေမရိ ကန္တပ္ေတြ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ အီရတ္မွ ထြက္ခြာၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ အီရတ္ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေမးစရာေတြ အမ်ားႀကီးရွိလာလိမ့္မယ္။

"ကြ်န္ေတာ္ထင္တယ္၊ ေမးသင့္ ေမး ထုိက္တဲ့ ေမးခြန္းတစ္ခုက အစုိးရအဖြဲ႕ ေအာက္မွာ စုစည္းမယ့္ လူထုႏုိင္ငံေရး စနစ္ဟာ အီရတ္ မွာအလုပ္ျဖစ္ပါ့မလား ဆုိတဲ့ ေမးခြန္းပဲ"လို႔ မစၥတာဟီးလ္ အရင္ အီရတ္မွာ အေမရိကန္သံအမတ္လုပ္ခဲ့သူ ႐ုိင္ယင္ခေရာ့ကာကေျပာ တယ္။"ကြ်န္ေတာ့မွာတာ့အေျဖမရွိဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒါကေတာ့ ေျဖရွင္းရမယ့္ ေမးခြန္းတစ္ခုပဲ"လို႔လည္း ဆုိတယ္။

၂၀၀၃ ခုႏွစ္ အီရတ္ႏိုင္ငံကိုသိမ္းပိုက္ခဲ့ၿပီးခါစ ရက္ေတြကခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြက အီရတ္ႏုိင္ငံကို အတုိင္းအတာတစ္ခုအထိ တေစၦေျခာက္လ်က္ ရွိေနတယ္။ ထုိစဥ္က ေအာင္ပြဲေတြကိုပဲ ျမင္ေနရတယ္မဟုတ္ ပါလား။ ကေန႔လုိအေျခအေနမ်ဳိး ျဖစ္ လာမယ္လို႔ ဘယ္သူထင္မွာလဲ။

အီရတ္ စစ္တပ္ႀကီးကို ဖ်က္သိမ္းခဲ့တဲ့ ကိစၥ၊ ဆက္ဒမ္ ဟူစိန္ရဲ႕ ဘာ့သ္ပါတီ အဖြဲ႕၀င္ေတြကို ျဖဳတ္ပစ္ခဲ့တဲ့ကိစၥ၊ အီရတ္မွာ ၾကားျဖတ္ အစိုးရအဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ မဖြဲ႕စည္းေပးဘဲ အီရတ္ႏုိင္ငံကို သိမ္းပိုက္ ဖုိ႔ ဆုံးျဖတ္ခဲ့တဲ့ ကိစၥေတြကို အီရတ္ႏုိင္ငံ မွာ ယခုတုိင္ အေခ်အတင္ ေျပာဆုိေန ၾကတုန္းပဲ။ အဆုိးဆုံးကေတာ့ ဆက္ဒမ္ ဟူစိန္မရွိေတာ့တဲ့ေနာက္ ဟာသြားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးကြက္လပ္ကို ဆက္ဒမ္ဟူစိန္ ႏွိပ္ ကြပ္ခဲ့တဲ့ ျပည္ပေရာက္အတိုက္အခံ သမားေတြနဲ႔ ကာ့ဒ္ပါတီေတြ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ကတည္းက အာဏာရခဲ့တဲ့ကိစၥပဲ ျဖစ္တယ္။

ေအာက္ေျခမွႏုိင္ငံေရးသမားေတြေပၚထြက္လာမယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားေသာ္လည္း နာမည္ေက်ာ္ ဘာသာေရးဆရာႀကီးတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေမာ့တာဒါ အယ္လ္ဆဒါရဲ႕ ေနာက္လုိက္ ေတြသာ ေပၚထြက္လာတယ္။ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ႏူရီ ကမာလ္ အယ္လ္မာလီကီက လြဲရင္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ကလူေတြပဲ ျပန္ပါလာ တယ္။သူတို႔ေတြက ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္း ႏွစ္ဦးျဖစ္တဲ့ အယက္အာလာ၀ီနဲ႔ အီဘရာဟင္အယ္လ္ဂ်ာဖာရီ၊ အေမရိကန္ မဟာမိတ္ တစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ယခုအခါ ေ၀ဖန္သူတစ္ဦးျဖစ္လာတဲ့ အာမက္ခ်ာ လာဘီ၊ မစၥတာ အဗၺဒယ္မာဒီ၊ ကာ့ဒ္ ေခါင္း ေဆာင္ေတြ၊ ထင္ရွားတဲ့ ရွီးယား ဘာသာေရးမိသားစုျဖစ္တဲ့ ဟာကင္း မ်ဳိးဆက္ႏွစ္ဆက္မွ လူေတြပဲ အာဏာရခဲ့တယ္။

အေမရိကန္တို႔ရဲ႕လုပ္ရပ္ကို အျပစ္ တင္ရမလားဆုိတဲ့ အေမးကို မစၥတာ ခေရာ့ကာက "ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ အဲဒီလုိမထင္ဘူး။ ခင္ဗ်ား အခုလိုေမးခြန္း မ်ဳိး ေမးႏုိင္တယ္။ ဒီေသြးထြက္သံယုိမႈ တစ္ခုလုံးဟာ အမွားတစ္ခုလားဆုိတဲ့ ေမးခြန္းမ်ဳိးေပါ့။ အဲဒီကိစၥမွာ ကြ်န္ေတာ္ သိပ္အခ်ိန္မျဖဳန္းဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ မဟုတ္ဘူးဆုိရင္၊ ဒါျဖင့္ ဘယ္သူ႔အမွားလဲ" လုိ႔ ေျပာတယ္။

"ႏုိင္ငံေရးသမားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဟာ ကြ်န္ေတာ္ သိသေလာက္ ႏုိင္ငံေတာ္ ကို ႀကိဳးစားၿပီး တည္ေဆာက္ရမွာထက္ အတုိက္အခံ ဘ၀မွာပဲရွိေနၾကတယ္"လို႔လည္း မစၥတာအဗၺဒယ္မာဒီကေျပာတယ္။ "ကြ်န္ေတာ့ကိုယ္ ကြ်န္ေတာ္လည္းခ်န္မထားပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ္ လည္း အဲဒီအထဲမွာပါ၀င္တယ္"လုိ႔ လည္း ေျပာပါတယ္။

တျခား ေရွ႕ေဆာင္ႏုိင္ငံေရးသမား တစ္ဦးကလည္း သူ႔အေပါင္းအသင္းေတြ ဟာ ထိေရာက္မႈမရွိဘူး၊ အာဏာကိုပဲ ငမ္းငမ္းတက္ျဖစ္ ေနတယ္။ နယ္ျခား ေဒသက သူခုိးေတြလုိပဲ ေလာဘႀကီးတယ္။ သူတို႔ဟာ အေရးမႀကီးတဲ့ကိစၥ ကို အေရးႀကီးတဲ့ကိစၥအေပၚ တင္ၾက တယ္။နည္းဗ်ဴဟာျပႆနာကိုမဟာဗ်ဴဟာကိစၥေပၚတင္ၾကတယ္လို႔ ေ၀ဖန္တယ္။ သူကသူ႔နာမည္မေဖာ္ျပခ်င္တဲ့သူတစ္ဦးျဖစ္တယ္။

"ဒီလူေတြပဲလာၾကတယ္၊ သြားၾကတယ္။ တစ္စုံတစ္ေယာက္ ေသၿပီဆုိရင္ သူတို႔မရွိၾကေတာ့ဘူး။ ဒီမွာ ဒီလုိပဲျဖစ္ ေနတယ္"လို႔လည္း ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ကတည္းက အေမရိကန္ခန္႔အပ္တဲ့ အစုိးရေကာင္စီမွာအမႈထမ္းခဲ့တဲ့ ကာ့ဒ္လႊတ္ေတာ္အမတ္ မာမြတ္ေအာ့မန္းက ေျပာ ပါတယ္။

သူေျပာ ေနစဥ္မွာပဲ သူ႔အိမ္က မီးစက္ ရပ္သြားတယ္။ ဘဂၢဒက္ေႏြရာသီ အပူ ရွိန္ကို ခံစားရပါေတာ့တယ္။ က်န္တဲ့ ဘဂၢဒက္ၿမိဳ႕သား ေတြလိုပဲ သူ ခံစားရ ေတာ့တယ္။ ဘဂၢဒက္ၿမိဳ႕မွာ လွ်ပ္စစ္မီး ကလည္း နာရီ အနည္းငယ္ ေလာက္ပဲ လာတယ္။ ေရကလည္း တစ္ခါ တေလ မသန္႔ဘူး။ အမႈိက္ေတြလည္း လမ္းမ ေတြေပၚမွာ ပုံေနတာပဲ။ အေျခခံ အေဆာက္အအုံတစ္ခုလုံး ပ်က္စီးသြား ၿပီျဖစ္တယ္။

အီရတ္ႏုိင္ငံဟာ ဆက္ဒမ္ဟူစိန္ကုိ ျဖဳတ္ခ်ၿပီးေနာက္ သူ႔ျပည္တြင္းေရး ျပႆနာေတြနဲ႔ လုံးလည္ခ်ာလည္လုိက္သြားၿပီး တုိးတက္မႈရပ္ တန္႔သြားတယ္။အီဂ်စ္နဲ႔ ဆီးရီးယားကေတာ့ အဲဒီလိုအမွားမ်ဳိးမလုပ္ခဲ့ဘူး။ ႏုိင္ငံေရးသမား တခ်ဳိ႕နဲ႔ ေ၀ဖန္ဆန္းစစ္သူတခ်ဳိ႕က အီရတ္ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြဟာ မျဖစ္ ႏုိင္တဲ့ တာ၀န္ေတြနဲ႔ ၾကံဳေတြ႕ေနရ တယ္။ ဆက္ဒမ္ဟူစိန္ လက္ထက္က တည္းက အဂတိလုိက္စားၿပီး ပ်က္စီး ေနတဲ့ အီရတ္ႏုိင္ငံမွာ စစ္ေအာင္ႏုိင္မႈ ဟာလည္း ႏုိင္ငံေရးေၾကာင့္ ပ်က္စီး သြားရၿပီျဖစ္တယ္။

အီရတ္ရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္း ေတြျဖစ္တဲ့ အထူးသျဖင့္ တူရကီနဲ႔ အီရန္တုိ႔ အကူအညီမရဘူး။ ႏုိင္ငံေရး ကစားေနၾက တယ္။ အီရတ္ႏုိင္ငံမွာ ေသာင္မတင္ေရမက်ျဖစ္ေနတဲ့အေျခအေန ေျပလည္သြားေအာင္ အေမရိကန္အာဏာပိုင္ေတြက အာဏာခြဲေ၀ယူေရးကို ေဆာင္ရြက္ ေပးေနပါတယ္။ မစၥတာမာလီကီ ကို ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္အျဖစ္၊ မစၥတာ အာလာ၀ီကို လုံျခံဳေရးတာ၀န္ခံအျဖစ္ တာ၀န္ေပးရန္ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အီရတ္ အရာရွိေတြက မစၥတာအာလာ၀ီကုိ ကန္႔ကြက္ၾကတယ္။ မစၥတာ မာလီကီ ကို တပ္ခ္ေတြက အခ်ိန္ဆြဲေနတယ္။ ဆီးရီးယား၊ ေဂ်ာ္ဒန္၊ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်နဲ႔ ပါရွန္ပင္လယ္ေကြ႕က တျခားအာရပ္ႏုိင္ငံ ေတြဟာ တစ္ခုခုေျပာခ်င္ေနၾကတယ္။

"အီရတ္ႏုိင္ငံမွာ ဒီလုိ ႏိုင္ငံေတြကို ဩဇာတိကၠမအမ်ားႀကီးေပးထားလုိ႔ႏုိင္ငံေရးသမားျဖစ္တဲ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ကုိယ္ကြ်န္ေတာ္တို႔ အျပစ္ တင္သင့္တယ္" လို႔ အမတ္ေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္သူ မစ္တယ္ အက္လ္အလူဆီက ေျပာတယ္။

ေရွ႕ေဆာင္ႏုိင္ငံေရးသမားတစ္ဦးဟာအီရတ္ထိပ္တန္းဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးတစ္ဦးနဲ႔ မၾကာမီကေဆြးေႏြးခဲ့တယ္။ ႏုိင္ငံေရးသမားက အာဏာ သိမ္းႏုိင္၊ မႏုိင္ အေျခအေနကို ေမးတယ္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ကလည္း အေလးအနက္ ေဆြးေႏြး တယ္ ေအာက္ေမ့ၿပီး ၿမိဳ႕ေတာ္ရဲ႕ ေျမပုံ တစ္ခ်ပ္ကို ယူလုိက္ၿပီး သူ႕ရဲ႕အစီအစဥ္ကို ေျပာပါတယ္။ လူတစ္ဦးကိုသုတ္သင္မယ္၊ အေမရိကန္စစ္စခန္းရွိရာ ဂရင္းဇုန္သုိ႔သြားတဲ့ အဓိကလမ္းမႀကီး ကို ထရပ္ကားေတြ ေမွာက္ထားၿပီး ပိတ္ဆုိ႔ထားလုိက္မယ္။ ႐ုပ္သံဌာနေတြ ကို သိမ္းမယ္။ ပါလီမန္ကိုလည္း ၀ုိင္း ထားမယ္စသျဖင့္ တင္ျပခဲ့တယ္။

ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးက အေလးအနက္ တစ္ခြန္းပဲျပန္ေမးတယ္။ "ခင္ဗ်ားသမၼတျဖစ္ရင္ က်ဳပ္ကို ကာကြယ္ေရး၀န္ႀကီးခန္႔မလား"တဲ့။ ဒါေတြ ကေတာ့ ကေန႔ အီရတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အေျခအေနေတြပါပဲ။