 |
| &efukefNrdKUBuD;&JU
ordkif;xJu taqmufttHkrsm; |
Ouúvmy? '*Hk? &SifapmykNrdKU? &efukefeJY Ouúvmy
atmifajr &efESif&,fvdkY &efukefNrdKUBuD;[m trnfemr ig;rsKd;
txd &&SdcJhw,f/
&efukefNrdKUawmf pnfyifom,ma&; e,fedrdwftwGif;&Sd a&S;a¸mif;vuf&m
taqmuf ttHkawGxJrSm Ouúvmy umvuyif wnf&SdcJhwJh ]omoedu}taqmuf
ttHk awGvnf;yg0ifaew,f/
apwD? ykxdk;? qif;wk 29 qltjyif odrf? ausmif;wdkuf? Z&yfeJY
"r®m½Hk pwJh trsKd;om;tarGtESpfvuf&mawG tjzpf
owfrSwfxm;wJh omoedu taqmufttHku 12 cktxd &Sdw,f av/
tJ'Domoedu taqmuf ttHkawGxJrSm jrwfbk&m; a&Twd*HkeJY acwfNydKifjzpfovdk
jrwfbk&m; a&Twd*Hk &JU awmifbufrkcfteD;rSm wnf&SdqJ
jzpfwJh ]&[EÅmodrfawmfBuD;}udk r[m ouú&mZf
106 ckESpfuyif pwif wnfaqmufcJhwJhtwGuf rsufarSmuf jyKaewJh omoemawmfESpf
2550 txdqdk&ifawmh oufwrf;tm;jzifh ESpf ESpfaxmifausmftxd &SdaeNyDaygh/
a&Twd*Hkajcawmf&if;u &[EÅmodrfawmfBuD;
,cktcg '*HkNrdKUe,ftwGif; a&Twd*Hkbk&m;vrf;rSmwnf&SdaewJh
&[EÅmodrfawmfBuD;[m &efukefNrdKU&Sd ordkif;0if
odrfawmfBuD; udk;vHk;rSm trSwfpOf (1) uaeyg0ifaew,f/ tjcm;aom ordkif;0ifodrfawmfBuD;
awGuawmh -
usm;ul;odrfawmfBuD;
qHawmfBudKvrf;trnf&cJhwJh a&Twd*Hk bk&m;vrf; usm;ul;wHcg;
aygufteD;rSm &SdwJh usm;ul;y&d,wåd pmoifwdkuf twGif;rSm
,ckwdkifwnf&SdaeqJjzpf ygw,f/
r[modrfawmfBuD;
&efukefNrdKUv,f yef;bJwef;NrdKUe,f odrfawmfBuD;y&d,wåd
pmoifwdkuf&JU Oypm jzpfwJh jrwfpGmbk&m; ausmif;awmfBuD;
wnfae&mrSmwnf&Sdaew,f/ 1854 ckESpfu odrfawmfBuD;&JU
0wåuajr twGif; aqmufvkyfcJhwJh ]pl&wD b&m;bZm;}udk
trsm;&Sifvlu odrfBuD;aps;vdkY ac:cJhMuwm ,aeY wdkifjzpfNyD;
r¸modrfawmfBuD;vnf; ,ckwdkif&SdaeqJygyJ/
a'0om*&odrfjzLawmfBuD;
,cktcg r*FvmawmifñGefY NrdKUe,f t0ef;t0dkif;twGif;rSmyg0ifaewJh
odrfjzLvrf; (Stockade) eJY Adkvfrif;a&mif
vrf;(OD;tkef;cdkifvrf;) wdkY&JU qHk&yf awmifbufaxmifhrSm
&SdwJh a'0om*&awmifukef;ay:rSm xD;xD;rm;rm;wnf&SdaewJh
odrfawmf BuD;jzpfw,f/a'0om*&awmifukef; ausmif;wdkuftwGif;rSm
wnf&SdaewJh oHCmwpfaxmifcefYtxd qHhwJh us,f0ef;cHhxnfvSwJh a&S;a[mif;
vuf&m odrfawmfBuD;udk ta0;uyif jrifEdkifatmif tjzLa&mif
okwfxm; vdkY odrfjzLawmf? a'0om*&ukef; xufrSm &SdaewmaMumifh
]a'0om*& odrfjzLawmfBuD;}vdkY ac:wGifwmyg/ 'gaMumifh udkvdkeDacwfu
Stockade vrf;eJY *sL'gtDpu,fvrf; (East
Road) ESpfvrf;aygif;[m odrfawmf BuD;teD;rSmwnf&SdaewmudktaMumif;
jyKNyD; ]odrfjzLvrf;}vdkY trnf ay;xm; wm jzpfw,f/
&Sif,oodrfawmfBuD;
ouFef;yifawG xlxyfpGmayguf a&mufcJhwJh t&yfrSm aus;&GmBuD;
wnfaqmufcJh&muae]ouFef;uRef;} trnfwGifvmwJh],ckvuf&Sd oCFef;
uRef;NrdKUe,f&JU NrdKUOD;apwDawmf usKduúpH(usKduf+t&Sef=&[EÅmMuyfrwf
í wnfaombk&m;)&JU 0w¬KuHajr twGif;u paeaxmifhrSm
wnf&Sd aeqJ jzpfw,f/ omoemawmf 238 rSm Bwd0uFuRef; (oefvsif)odkY
<ua&mufomoemawmfjyKwJh &[EÅm &Spfyg;&JU
tBuD;tr·; &[EÅm&Sif,o &JU bGJUawmfudk taMumif;jyKNyD;
wnf aqmufxm;cJhwJh odrfawmfBuD;udk ,ckwdkif usKduúpHbk&m;zl;ajrmf&if;
0ifa&mufavhvmEkdifMuygao;w,f/
xef;yifukef;odrfawmfBuD;
wmarGNrdKUe,f ig;xyfBuD; bk&m; vrf;(uif;bJvrf;)rSm &SdcJhzl;wJh
aiG puúL½dkufESdyfwJh ]aomrwfpf 'Dvm½l; yHkESdyfwdkuf}
&JU ta&SUbufrSm &SdcJhzl;wJh odrfukef;ausmif;wdkuftwGif;rSm
wnf&SdcJhw,f/ xef;yifayguf&m ukef;rSmwnf&SdcJhvdkY xef;yifukef;odrf
awmfBuD;vdkY ac:wGifwmyg/ wmarG qdkwm rGefbmom wm + rGJ = xef; wpfyif&yfvdkY
t"dyÜm,f&wm aMumifh wmarGNrdKUe,fqdkwm ]xef;yifukef;
odrfawmfBuD;}udk taMumif; jyKrSnfh ac:cJhwmvnf; jzpfEdkifwmaygh/
'gaMumifh tJ'DodrfawmfBuD;udk ]xef;yifukef; wmarGodrfawmfBuD;} vdkY
ac: aeMuw,fav/
tvHkopfwdkyifukef;odrfawmfBuD;
tvHkopfwdkyifukef;odrfawmfBuD; uawmh tcktcg r&Sdawmhyg/ wnf&SdcJhwmu
A[dktrsKd;orD;aq;½HkBuD; (*sifrcgem^'yfz&if)eJYt*Fvdyfpm
jyq&m? q&mrSwfBuD; (Dr.Mark)
&JU aetdrftMum;u ]opfwdkyifukef; ausmif;wdkuf}twGif;rSm wnf&SdcJh
w,f/ opfawm&*HkjzpfcJhzl;wJh tvHkNrdKUe,f&JU ordkif;taxmuf
txm; wpfckygyJ/ tvHk&yfuGufeJY eD;wJhtwGuf tvHkodrfawmfBuD;?
opfwdkyifBuD;awG xD;xD;rm;rm; aygufwJh ukef;xufrSm wnf&SdcJhvdkY
opfwdkyifukef;odrf? tJ'DtrnfESpfck udkaygif;NyD; ]tvHkopfwdkyifukef;odrf
awmfBuD;}vdkY ac:wGifcJhwm jzpfw,f/
uopfyifukef;odrfawmfBuD;
ausmufwHwm;NrdKUe,f t0ef; t0dkif;rSmyg0ifaewJhoHk;rnf&vrf;BuD;
jzpfwJh (pywfvrf;? aZ,svrf;eJY Adkvf atmifausmfvrf;)rSm wnf&SdcJhzl;
wJh ]ol&d,owif;pmwkduf} a[mif;&JU awmifbuf ,ck (ppfwaumif;)
[dE´Lbk&m;ausmif; trSwf (307) Adkvfatmifausmf tv,fae&mrSm
wnf&SdcJhwJh odrfawmfBuD; jzpfw,f/ tJ'Dukef;ajrrSm uopfyifawGayguf
a&mufcJhwJhtwGuf uopfyifukef;vdkY ac:cJhwmaMumifh ]uopfyifukef;
odrfawmf}? uopfyifukef;ajrrSm jrif;cif;obifvdkYac:wJh NydKifjrif;
acsmawG tpD; NydKifyGJ usif;ycJhwmudk taMumif;jyKum ]jrif;cif;odrfawmf}
vdkY ac:wGifcJhjyefw,f/ tckr&Sdawmhygbl;/ [dE´Lbk&m;ausmif;
(Sri Sri Durga Temple) BuD;wnf ae&m
jzpf aeygNyD/
ca&yifukef;odrfawmfBuD;
jrwfbk&m;a&Twd*Hkwnf&m od*Fkwå& ukef;awmf&JU
t&Hukef;awmf 99 ukef; rSm yg0ifwJh ca&yifukef;[m ,ck tcg
&efukefNrdKUv,f jzpfaewJh ausmufwHwm;NrdKUe,f&JU txifu&
taqmufttHkBuD;jzpfwJh NrdKUawmf cef;rBuD;&JU ta&SUajrmufbufrSm
wnf&SdcJhw,f/ ca&yifausmif;wdkuf twGif;wnf&SdcJhvdkY
ca&yifukef;odrf vdkY ac:wmyg/ tJ'Dwkef;u NrdKUawmf cef;rae&mrSm
]urmurk}trnf&wJh uifrGef;uefapwD &SdcJhzl;w,f/
t0ef; okn 'or 125 pwk&ef;rdkifom &SdcJhwJhtavmif;bk&m;
&efukef&JU ajrmufbufe,fedrdwf [m ql;av apwDawmf jzpfcJhzl;w,fav/
tvm;wl tavmif; bk&m;&efukef&JUajrmuf bufrSm ]romwHcg;}
&SdcJhNyD; wHcg; teD;u bk&m;ikwfwdkudkawmh ]acG;ao0bk&m;}
vdkYac:cJh MuwmaMumifh ]acGo0wHcg;odrf} vdkYvnf;trnf wGifcJhw,f/tckawmh
NrdKUawmfcef;rBuD;&JU t0ef;t0dkif; twGif;rSm yg0ifoGm;ygNyD/
ausmufxuftu©&mwifxm;wJh &[EÅmodrfawmfBuD;ordkif;
jrwfbk&m;a&Twd*Hk&JU awmifbuf rkcfOD;uae awmifbufudkufwpf&m
cefYtuGm a&Twd*Hkbk&m;vrf;udk ta&SU bufrsufESmpmjyKxm;wJh
awmifurlay:rSm ordkif;0if a&S; a[mif; vuf&m &[EÅmodrfawmfBuD;
wnf&Sd aew,f/ odrfawmfBuD;t0if nmbufawmifpGef;em;rSm&[EÅmodrf
awmfBuD;wnfxm;cJhyHkudk urÇmwnf oa&GU wnf&Sdaeap&ef
&nfoefNyD; ausmufxuftu©&mwifuma&;xdk; rSwfwrf;
wifxm;wJh 5 ay _ 3 ay _ xk 6 vufrcefY&SdwJh ausmufpm csyfBuD;vnf;&Sdw,f/
tJ'D ausmuf pmcsyfBuD;rSmausmufxuf tu©&m wifxm; wmu -
&[EÅmr[modrfawmfBuD; ausmufpm
]]jrwfpGmbk&m;&Sif\ qHawmf&Spfql ESifh "mwfawmfwdkYudk
wzkó?bvd’u nDaemifwdkY yifhaqmif,lvm Muukef \/ Bwd*krÇ
OuúvmyNrdKU Ouúvmy rif;BuD;ESifhrif;olaX;ol<u,ftm;vHk;
wdkYu ¤if;qHawmf "mwfawmfwdkYudk od*kFwå&ukef;awmfwGif
Xmyemí apwDawmfwnfv·ylaZmf\/ r[m wd*krÇqHawmf&Sif
apwDawmfBuD; bGJUawmf&Sd\/
]]r[mouú&mZf 103 waygif;v qef; apwDawmfBuD;wnfxm;
udk;uG,fNyD;aemuf oHk;ESpfajrmufwGif apwDawmfBuD;tm; zl;ajrmf&ef
<ua&mufvmawmfrlMuaom &[ef; oHCmawmfrsm; uHBuD;? uHi,f
aqmif&Guf awmfrlEdkif&ef Ouúvmy rif;BuD;avQmufxm;csuft&
od*Fkwå& ukef;awmf r[mwd*krÇapwDawmfBuD; \ awmifbufwGif&[EÅmt&Sifocif
ax&f&Sift&d,moHCmawmf 108 yg;wdkYu odrforkwfawmfrl\/
r[m wd*krÇ'P©dPr[modrf[k xif&Sm;\/ Ouúvmyrif;BuD;\
om;awmfajr;awmf tqufqufjyKjyif apmifha&Smuf Mu\/ wd*Hkrif;om;
32 yg;wdkY odrfawmf BuD;twGif;ü &[ef;jyKMuukef\/
]]&[EÅmt&SifjrwfwdkY orkwfwnf xm;jcif;aMumifh
&[EÅmr[modrf awmfBuD;[k xif&Sm;\/ omoem 236 ü
&wembkr®dqkawmif;jynfh bk&m;oHk;ql wnfxm;\/ ouú&mZf
731 wGif qifjzL&Sif Anm;OD;rif;u odrfawmfBuD; tm; jyKjyifonf/
ouú&mZf 823 ckESpfwGif &Sifapmyk\ orufawmf "r®apwDrif;u
pwifí rGefya'o&mZf tqufqufuvnf; jyKjyifcJhMuukef\/ aumZm
1203 ckESpfü a&Tbdkrif; (om,m0wDrif;) uvnf; odrfawmfBuD;udk
jyKjyif ay;cJhonf/
]]ouú&mZf 1290 jynfhESpfwGif v,fwDOD;Z#dvq&mawmfu
&[EÅm r[modrfawmfBuD;udk xdef;odrf; apmifha&SmufcJhNyD;
odrfawmfBuD;udk trsm;aumif;rIjzifh rGrf;rHjyifqifcJh&m xnf0gcHhnm;aom
odrfawmfBuD; jzpfvmonf}} &,fvdkY xkxnfaumif; vSwJh pusifausmuf
pmcsyfBuD;rSm uspfvspfodyfonf;wJh jrefrmpm ta&;tom;eJY rSwfwrf;wif
a&;xdk; xm;wmudk vufqifhurf;wifjy vdkuf&ygw,f cifAsm/
&nfñTef;
1/ usKduúpHapwDawmfordkif; (tus,f)OHKtmp&/
2/ r[modrfawmfBuD;ordkif; a*gyutzGJU/
3/ &[EÅmr[modrfawmfBuD; ausmufpm/
|